Pęknięcie stoku w Val d’Anniviers grozi powodzią

W Val d’Anniviers w kantonie Wallis otworzyła się długa szczelina w stoku. Ma ona około 80–100 centymetrów szerokości i około 250 metrów długości. Geolodzy ostrzegają, że w najgorszym scenariuszu może się osunąć do 500 000 metrów sześciennych skały. Taka masa mogłaby zablokować rzekę Navizence i wywołać powódź w dolnej części doliny, w tym w miejscowości Chippis.

Szczelina rośnie szybko. Obecne pomiary pokazują przyrost 2–4 milimetrów dziennie. To dużo jak na procesy geologiczne. Sytuacja nie jest teraz krytyczna, ale może się pogorszyć w czasie wiosennego roztopu. Topniejący śnieg i deszcz łatwiej wnikają w szczeliny. Woda osłabia stok i przyspiesza ruch masy skalnej.

Przyczyny są znane i proste. W ostatnich latach, w 2018 i 2024 roku, silne ulewy i powodzie spłukały część koryta rzeki Navizence. Erozja obniżyła podparcie pod stokiem. Bez stabilnej podstawy ostateczne warstwy skał zaczęły się przesuwać. Opady mają więc podwójną rolę: najpierw osłabiają brzeg rzeki, potem wnikają do szczeliny i dalej destabilizują stok.

Co robią władze? Lokalne i kantonalne służby geologiczne prowadzą pomiary i monitorowanie ruchu skał. Przygotowano plany ewakuacji dla miejscowości poniżej, w tym dla Chippis, gdzie mieszka około 1 500 osób. Plan ewakuacji to opracowany wcześniej schemat, kto i dokąd ma się udać, gdy pojawi się realne zagrożenie. Przygotowano też scenariusze zamknięcia dróg i zabezpieczenia infrastruktury.

Jakie są możliwe działania zapobiegawcze? Po pierwsze, ciągły monitoring i systemy alarmowe. Po drugie, tymczasowe zabezpieczenia w dolinie, jak bariery przeciwosuwiskowe lub umocnienia brzegów rzeki. Po trzecie, w razie wysokiego ryzyka, ewakuacja mieszkańców. Działania budowlane, jak trwałe umocnienie stoku, wymagają dłuższych analiz i środków technicznych.

Co to znaczy dla mieszkańców? Mieszkańcy doliny powinni śledzić komunikaty władz i przygotować dokumenty oraz podstawowe rzeczy na wypadek ewakuacji. W razie ostrzeżenia warto opuścić zagrożony teren szybko i spokojnie. Służby pracują nad tym, by decyzje zapadały na podstawie pomiarów i ocen ekspertów.

Eksperci z ETH Zürich i MeteoSwiss przewidują, że w przyszłości gwałtowne opady mogą występować częściej. To zwiększa ryzyko podobnych zdarzeń w Alpach. Jednak każdy przypadek trzeba oceniać indywidualnie. Badania, monitorowanie i przygotowane plany zmniejszają ryzyko dla ludzi.

— Paweł

Źródło: 20min.ch